Nasıl İhracatçı Olunur?

İhracata başlarken yapılması gerekenler ve dikkat edilmesi gereken hususlar.
Mehmet AYDIN

Mehmet Aydın

Nasıl İhracatçı Olunur?

İnternet, pazarlama, iletişim, lojistik ve depolama gibi alanların daha erişilebilir olmasıyla birlikte dış ticaret artık daha kolay bir hal almaktadır. Dünya pazarında artık her ülkeden ürünler raflarda yer almaktadır. Üreticiler, aracılar (trader ve broker firmalar), distribütör firmalar, market zincirleri, bir çok sektörden tacir firmalar birbirlerine daha kolay ulaşabilmektedir. Böylece ithalatçı veya ihracatçı olabiliyorlar. Ülkemiz için ise döviz bazlı gelir sağlamak birçok firma için elzem olmaktadır. Yıllardır iç piyasaya satış yapan firmalar artık rotalarını yurt dışına çevirmeyi hedefliyorlar. Bu yazımızda sizlere “Nasıl İhracatçı Olunur?” başlığı altında ihracat yapmak için nelerin gerekli olduğundan bahsedeceğiz.

İhracat yapmayı hedefleyen kişilerin veya halihazırda şirketi olup ancak yurt dışına açılmak isteyen şirketlerin sorduğu, “İhracat yapmaya nasıl başlanır? İhracat yapmak için nereye başvurulur? Kimler ihracatçı olabilir? Yurt dışına ihracat nasıl yapılır?” gibi sorulara bu yazımızda yanıt bulacaksınız.

İhracatçı firma nasıl olunur derseniz öncelikle ihracat yapabilmek için bir şirketinizin olması gerekmektedir. Dolayısıyla, öncelikle bir şirket kurulmalıdır. Şirketin türü; A.Ş, LTD veya şahıs şirketi olması önemli değildir, önemli olan resmi olarak şirketin kurulmasıdır. Vergi dairesine ve ticaret sicil memurluğuna şirketi kayıt ettirdikten sonra şirketin kurulduğu ildeki/bölgedeki sektörünüzün bağlı olduğu ihracatçı birliğine şirketi kaydettirmeniz gerekmektedir. İhracatçı birliğine kayıt ücretli çok cüzi meblağlarda (Örneğin 2023 yılı için yıllık yenileme ücreti 200TL ve ilk sefere mahsus 100TL kayıt ücreti) olmakla beraber bazı ihracatçı birlikleri üyelik ücreti talep etmemektedir. Böylece şirketiniz ihracatçı firma unvanı kazanmış olur.

İhracatçı Olabilmek İçin Gerekli Koşullar Nelerdir?

Şirket kurulumunda bir serbest mali müşavirden destek alınması işlerinizi kolaylaştıracaktır. Türkiye İhracatçılar Birliğine üye olunması için gerekli bazı belgeler bulunmaktadır.

Bunlar;

Başvuru Formu ve Taahhütname

Ticaret Sicil Gazetesi

Vergi Levhası

İmza Sirküleri

Ödeme Dekontu’dur

Bu ve bunun gibi bir çok bilgiye Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) resmi internet sitesi https://tim.org.tr/tr/default adresinden ulaşabilirsiniz.

Üretici veya tacir firma olarak bir çok ürünün ihracatçısı olmak için tüm birliklere üye olmanıza gerek yoktur. Sadece bir tane ihracatçı birliğine üye olmanız yeterli olacaktır. Ancak sadece üyesi olduğunuz birliğin hizmetlerinden (yurt dışı fuarları, sektörel ticaret heyetleri, alım heyetleri, pazar araştırmaları, ihracat eğitimleri) yararlanılabilir.

Resmi olarak şirket kurulma işlemleri tamamlandı, tüzel kişilik ve ihracatçı firma unvanı kazanıldı. Peki “İhracat yapmak için ne yapmalıyım?” derseniz bunun için yapılması gereken bazı işlemler vardır. Öncelikle ürünün tanımlanması gerekir. Pazardaki her ürünün bir GTİP numarası bulunmaktadır. GTİP yani gümrük tarife istatistik pozisyonu, basit tabir ile ürünün kimlik numarasıdır. Uluslararası ticarette ürünü tanımlamayı ve ülkeler arasındaki vergilendirmeyi sağlamaktadır. Eğer bir ihracat firmanız var ise gümrük müşavirlik hizmetleri veren gümrük firmaları ile anlaşarak vekalet vermeniz gerekmektedir. Gümrük firmasını seçerken ihracat edilmesi planlanan üründeki tecrübesine ve ihracatın yapılacağı şehir/şehirlerde ofisi olmasına dikkat edilmelidir. Gümrük firmaları sizin için ürününüzün GTİP numarasını tespit edebilir.

İhracat yaparken gerekli bazı belgeler vardır. Bunlar;

  • Menşe Şehadetnamesi (Certificate of Origin)
  • Ticari Fatura (Invoice)
  • Çeki Listesi (Packing List)
  • Beyanname
  • Konşimento / Taşıma Belgesi

Ayrıca ihraç edilecek potansiyel ürünlerin gideceği ülkeye göre talep edilen ve ülkeden ülkeye değişkenlik gösteren belgeler de vardır. Bunları o ülkelerin ticari ataşeliklerinden, bilgisi varsa ithalatçı müşteriden veya gümrük müşavirlerinden öğrenmek gerekmektedir. Bunlara örnek; Serbest Dolaşım Belgesi (A.TR veya EUR.1), Sağlık Sertifikası, Analiz Belgesi, Kontrol Belgesi v.b

Şirket kurulumu tamamlandı, ihracatçı birliklerine kayıt olundu, gümrük müşaviri yetkilendirildi, potansiyel ihracat için ürüne ait istenen belgeler düzenlendi. Artık fiili olarak ihracat yapılabilir. İhracat yapılacak ürünün beyanname tescili sırasındaki haliyle gümrüklenip yurt dışı edilmesine fiili ihracat denir. İhracat işlemleri tamamlandıktan sonra ilgili ticaretin döviz bedeli yurda getirilmelidir. (İhracat ve Ödeme yöntemine göre değişkenlik gösterebilir.)

İhracat Süreçleri Nelerdir?

İhracat sürecinden yukarıdaki gibi bahsettik ancak kolay anlamda bir şema üzerinden de gösterebiliriz.

Ürettiğim Malı Nasıl Satarım / İhraç Ederim?

Satış süreci sistemli bir şekilde ilerlendiğinde aslında düşünüldüğü kadar komplike değildir. Ürün, müşteri ve satış yöntemi iyi belirlenmelidir.

Satmak istenilen ürün, alıcının veya son tüketicinin soracağı sorulara hazırlıklı olacak şekilde bilinmelidir. Ürün satıcı için ne kadar değerliyse ve bunu karşı tarafa anlatabilirse satışın başarıya dönüşme oranı artacaktır. Ürünün kullanım ve ihtiyaç alanı müşteriye net bir şekilde anlatılmalıdır.

Bu sistemi ihracata uyarlarken ödeme yöntemi, teslim çeşidi, hedef pazar ve müşteri segmentasyonu işin içine girer.

Her ürün her pazarda rağbet görmeyebilir. Bu yüzden iş gücünü ve zaman maliyetini dikkatlice kullanarak hedef pazar seçilmelidir. Hedef pazar seçerken varış süresi, konu ülkedeki satın alma alışkanlıkları, son yıllardaki ithalat tutarı gibi konular çok önemli bir rol oynar.

Ürün doğrudan son tüketiciye mi yoksa ithalatçı firmaya mı satılmalıdır? Buna cevap verilince ürüne ait müşteri segmentasyonu yapmak kolaylaşacaktır. Hedef Pazar seçildikten sonra potansiyel ithalatçı müşteriler aranmaya başlayacaktır. Doğru kişilerle/firmalarla iletişime geçilmelidir. Müşteri segmentasyonu iyi yapıldığı zaman ve kontak kurulan potansiyel müşteriye katalog, fiyat ve numune iletildikten sonra müşterilerin ürünü satın alma olasılıkları daha da fazla olacaktır.

Potansiyel ithalat müşterileriyle görüşmelerde teslim çeşidi ve ödeme yöntemini iki tarafında avantajına olacak şekilde kararlaştırılmalıdır.

Bu yazımızda siz değerli okurlarımıza “Nasıl İhracatçı Olunur?”, “Kimler İhracatçı Olabilir?”, “İhracatçı Olabilmek İçin Gerekli Koşullar Nelerdir?”, “İhracat Yapmaya Nasıl Başlanır?”, “İhracat Yapmak İçin Nereye Başvurulur?”, “İhracat Süreçleri Nelerdir?”, “Yurt Dışına İhracat Nasıl Yapılır?” gibi çokça merak edilen soruları yanıtlamaya ve en sade dil ile anlatmaya çalıştık. İhracat hakkında merak ettiğiniz bir çok konu için expinno.com adresindeki online kurslara ve diğer bloglara göz atmanızı tavsiye ederiz.

Teşekkürler

Bir sonraki blog yazımızda görüşmek üzere…

Diğer blog yazılarımıza göz atmak için tıklayın.

Mehmet Aydın – İş Geliştirme Uzmanı